Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu

Zaryzykuję stwierdzenie, iż nie ma na świecie osoby, która nie słyszałaby o „Małym Księciu” Antoine’a Saint-Exupéry’ego. Pójdę nawet dalej – każdy z Was z pewnością słyszał jeden czy dwa cytaty z kultowej książki autora, który bawił się w Paulo Coelho zanim to było modne. I chociaż osobiście zdecydowanie bardziej przypadła mi do gustu „Ziemia, planeta ludzi” (10/10), na mieszkańca niewielkiej asteroidy do dziś patrzę z wielką sympatią, a uniwersalne prawdy przez niego głoszone nie irytują mnie tak bardzo, jak te wymóżdżone przez alchemika z Brazylii. Co ciekawe francuski pilot spędził na ich dopieszczaniu zdecydowanie więcej czasu, niż wspomniany Coelho na napisanie dowolnej ze swoich książek. A najczęściej cytowana sentencja przeszła aż 11 transformacji, zanim stała się tytułem tego wpisu.

Jak tłumaczy Christine Nelson, kuratorka literackich i historycznych manuskryptów z Morgan Library & Museum w Nowym Jorku, Exupéry nieustannie coś poprawiał, zmieniał i przepisywał. Znajdujące się w posiadaniu nowojorskiej biblioteki manuskrypty pokazują, że autor miał niezachwiany pomysł kształt i ton opowieści, ale przez długi czas dopieszczał każde ze zdań i opisanych epizodów z życia Księcia. Niestety nie dane mu było doświadczyć nie tylko niesamowitej i niesłabnącej popularności, jaką powieść zaczęła się cieszyć w latach po jej wydaniu (1943 rok), ale nawet doczekać jej premiery w ojczyźnie. „Mały Książę” powstał na wojennym wygnaniu w Ameryce, a jego autor zginął w tajemniczych okolicznościach po powrocie do ogarniętej konfliktem zbrojnym Europy podczas lotu zwiadowczego.

Ta, jak i następne ilustracje w tym wpisie, to wczesne szkice autorstwa samego Exupéry’ego

Ta, jak i następne ilustracje w tym wpisie, to wczesne szkice autorstwa samego Exupéry’ego

Wracając jednak do manuskryptu jego najsłynniejszego dzieła – istnieje przynajmniej jedenaście (!) innych wersji frazy „najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” (fr. „l’essentiel est invisible pour les yeux”) i chociaż nie różnią się one od siebie znacząco, to, jak to mówią, w tych właśnie szczegółach tkwi diabeł. Albo jego lisi odpowiednik, bo wszak to rudzielec wypowiada u Exupéry’ego najważniejsze zdanie. A jak wygląda jego jedenaścioro rodzeństwa?


1. Mais ce qui compte est invisible.

To, co liczy się najbardziej, jest niewidzialne.


2. Mais l’essentiel est toujours invisible.

Ale to, co najważniejsze, jest zawsze niewidzialne.


3. Ce qui est important est toujours invisible.

To, co ważne, jest zawsze niewidzialne.


4. Le plus important demeure invisible.

To, co jest najważniejsze, pozostaje niewidoczne.


maly-ksiaze-baobab


5. Ce qui est important ça ne se voit pas.

Tego co ważne, nie można zobaczyć.


6. Ce qui compte ne se voit pas.

Tego, co ma znaczenie, nie można zobaczyć.


7. Ce qui est tellement joli n’est pas pour les yeux.

Coś tak wspaniałego nie jest przeznaczone dla oczu.


8. Ce qui est important, ça ne se voit pas.

To, co jest ważne, tego nie można zobaczyć.


maly-ksiaze-lezy


9. Ce qui se voit ça ne compte pas.

To, co można zobaczyć, nie ma znaczenia.


10. L’important est toujours ailleurs.

To, co ważne, jest zawsze gdzie indziej.


11. Ce qui est le plus important c’est ce qui ne se voit pas.

Najważniejsze jest to, czego nie można zobaczyć.


Z dołu przepraszam za moją francuszczyznę, ale moim drugim językiem jest angielski i to z niego przekładałem na nasz ojczysty. Ale może któraś z powyższych podoba Wam się bardziej niż to, co niewidoczne dla oczu?

Na podstawie:

11 Drafts of the Most Famous Phrase from ‚The Little Prince’